xbrl swiss army knifeEind vorige maand verscheen van Arre Zuurmond, directeur van de Kafkabrigade, een column over 10 miljard dat voor het oprapen ligt. Zijn pleidooi was om de aanvullende bezuinigingen van 18 miljard niet te verkrijgen door schaven of schrappen, maar door het kijken naar kansen. Zoals Arre het verwoordt: “Kansen die vooral gaan over dingen slimmer doen in plaats van minder”.

In zijn column werkt Arre een aantal voorbeelden uit, die volgens hem ruw geschat 10 miljard winst moeten gaan opleveren voor de samenleving en de overheid. Eén van de voorbeelden door Arre uitgewerkt, gaat over het factureringsproces en de bonnetjes. Door dit te automatiseren en te digitaliseren zou een besparing mogelijk zijn van 6,4 miljard. Kassa zou je zeggen. Met een slimme vondst is nu al 1/3 gerealiseerd van de komende bezuinigingsronde.

Maar klopt het wel wat Arre betoogt? Als techniek onder de motorkap voor het automatiseren van het factureringsproces noemt hij XBRL. Met XBRL zou het mogelijk zijn om de computer van de ene organisatie direct, zonder printen-versturen-en-weer-overtypen, de computer van de andere organisatie te voeden. De vaste bezoeker van de XBRL site weet wel beter. Een wijnfles open je met de ontkurker en niet met de tandenstoker. XBRL is nu eenmaal geen multifunctioneel Zwitsers zakmes.

Wat Arre natuurlijk bedoelde was de standaard UBL als het juiste gereedschap voor het automatiseren van het factureringsproces. En wat Arre zich waarschijnlijk ook niet realiseerde was dat elektronisch factureren en bestellen tussen ondernemer en overheid al enige tijd mogelijk is. Is daarmee zijn besparing van 6,4 miljard Euro dan van de baan? Nee, wat mij betreft niet.

In de basis heeft Arre wat mij betreft volledig gelijk. Het gebruik van standaarden, zoals UBL en XBRL, hebben uiteindelijk meer effect dan het schaven of schrappen in de Nederlandse samenleving. Zonder standaarden, zoals HTML, TCP/IP en Java, zou Internet nooit geworden zijn zoals het nu is. Voor vele een paradigma shift. En om dit ook te bereiken in de financiële wereld van het bedrijfsleven en de overheid is verdere standaardisatie noodzakelijk.

Iemand zei ooit eens tegen mij dat de transactiekosten (kosten die geen directe invloed hebben op de totstandkoming van een product of dienst) meer dan 60% bedragen van de uiteindelijke kostprijs. Met een BNP van meer 580 miljard Euro, zou een kleine besparing op de transactiekosten al gauw vele miljarden kunnen opleveren. Realiseerbaar door standaardisatie? En wellicht wel de miljarden die we nu nodig hebben.

Zoals ik al eerder betoogde is XBRL geen Zwitsers zakmes. Maar ik ben er van overtuigd dat XBRL, net als UBL, en al die andere standaarden, de vele nuttige hulpmiddelen vormen die een Zwitsers zakmes zo bijzonder maken. En een dergelijk zakmes heeft onze economie nu hard nodig. Niet om het letterlijke schaven of schrappen, maar om het gedachtegoed wat er achter ligt.